«گاوریلو پرنسیپ»؛ آغازگر جنگ جهانی اول که بود؟ + آلبوم تصاویر

«گاوریلو پرنسیپ»، ملی‌گرای اهل صرب و مردی بود که ولیعهد امپراتوری اتریش-مجارستان «آرشیدوک فرانتس فردیناند» را در سارایوو ترور کرد. گاوریلو بعد از این عملیات سعی کرد که خودکشی کند، اما موفق نشد و با هم‌دستانش دستگیر شدند. «گاوریلو پرنسیپ» ناخواسته به یکی از دلایل شروع جنگ جهانی اول تبدیل شد!
گاوریلو پرنسیپ

قبل از پرداختن به «گاوریلو پرنسیپ»، باید کمی وضعیت آن‌زمان اروپا را قبل از شروع جنگ جهانی اول بدانیم. از اواسط قرن ۱۹م، اکثر کشورهای بزرگ اروپایی به دو گروه تقسیم شده‌بودند و با یکدیگر روابط تیره‌و‌تاری داشتند؛ در واقع گویی همه فقط منتظر سوت آغاز جنگ بودند و این سوت در تاریخ ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴م بعد از شلیک دو گلوله به صدا درآمد و مسیر تاریخ تغییر کرد و طوفانی بزرگ نه فقط اروپا، بلکه تمام دنیا را دربرگرفت؛ یعنی جنگ جهانی اول! اکنون بیش از یک‌قرن از پایان جنگ جهانی اول می‌گذرد و بزرگداشت‌های بسیاری برای کشته‌شدگان این جنگ همه‌ساله در سراسر اروپا و جشن‌هایی نیز به بهانه‌ی سالروز پایان آن ترتیب داده می‌شود. جنگ جهانی اول، نخستین درگیری بین کشورهای صنعتی و بزرگ بود که باعث کشته‌شدن ۱۰ میلیون نفر نظامی و حداقل ۲۱ میلیون نفر غیر نظامی شد و بر روی زندگیِ اکثر ملت‌های دنیا تأثیر به‌سزایی گذاشت، و «گاوریلو پرنسیپ»، پسر ۱۹ ساله، کسی بود که نامش به‌عنوان آغازگر جنگ جهانی اول در تاریخ ثبت شده‌است.

گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
خانه‌ی خانوادگیِ گاوریلو پرنسیپ

«گاوریلو پرنسیپ» در تاریخ ۲۵ جولای ۱۸۹۴م در روستایی در کشور بوسنی و هرزگوین متولد شد. خانواده‌ی او اصالتاً صربستانی و از مسیحیان اُرْتُدُکْس صرب بودند که چند نسل قبل به دلیل کشورگشایی‌های امپراتوریِ عثمانی به غرب بوسنی مهاجرت کرده و به کشاورزی مشغول بودند. حتی پدرش در جوانی، در قیام هرزگوین علیه امپراتوریِ عثمانی نیز شرکت کرده و جنگیده بود. «گاوریلو» از نُه‌سالگی در روستای خودشان شروع به تحصیل می‌کند و چون نمرات بالایی در مدرسه داشت، در سن ۱۳ سالگی برای ادامه‌ی تحصیل به پایتخت؛ یعنی شهر سارایوو پیش برادر بزرگ خود می‌رود. در آن سال‌ها امپراتوریِ اتریش/مجارستان به یکی از قدرت‌های اروپای مرکزی تبدیل شده‌بود؛ این حکومت از امپراتوریِ اتریش و پادشاهیِ مجارستان تشکیل می‌شد و بسیاری از کشورهای منطقه را ضمیمه‌ی خود کرده‌بود و سال ۱۹۰۸م نیز به‌صورت رسمی، بوسنی را جزو امپراتوریِ اتریش/مجارستان اعلام کرد؛ به همین دلیل جنبش‌های مردمی و گروه‌های دانشجوییِ مختلفی برای مبارزه با این تصمیم ایجاد شدند و شروع به اعتراض کردند، و مانند کشورهای اسلاو جنوبی که تحت حاکمیت امپراتوریِ اتریش/مجارستان بودند، آرزوی استقلال داشتند.

گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
والدین گاوریلو پرینسیپ، ماریا و پتار پرینسیپ، ۱۹۲۷م

اسلاوها مردمانی هستند که در کشورهای حوزه‌ی بالکان و در جنوب شرقیِ رشته‌کوه آلپ زندگی و به زبان اسلاو صحبت می‌کنند. «گاوریلو» نیز که در همین دوران در شهر سارایوو مشغول تحصیل بود، از طریق هم‌کلاسیِ خود با گروه‌های ناسیونالیستیِ انقلابی و افکار آن‌ها آشنا شد. سپس به عضویت «سازمان بوسنیِ جوان» درآمد که از کروات‌ها، صرب‌ها و مسلمان‌ها تشکیل می‌شد و تظاهرات‌هایی را ترتیب می‌داد. سال ۱۹۱۲م، تظاهرات بزرگی در سارایوو علیه خاندان سلطنتیِ اتریش به‌راه افتاد که طیِ آن، پرچم امپراتوریِ اتریش/مجارستان به آتش کشیده‌شد و در نتیجه، پلیس وارد ماجرا شد و کار به درگیری انجامید و افراد بسیاری مجروح یا دستگیر شدند. بعد از این اتفاق، «گاوریلو پرنسیپ» که ۱۷ سال داشت، از مدرسه اخراج شد. در آن‌زمان صربستان موفق شده‌بود که خود را از زیر سلطه‌ی امپراتوریِ اتریش/مجارستان خارج و استقلال خود را اعلام کند؛ به همین دلیل «گاوریلو» به همراه چند دانش‌آموز دیگر، راهیِ بلگراد در صربستان شدند تا بتوانند از آن‌جا برای استقلال مردم اسلاو جنوبی مبارزه کنند.

گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سازمان بوسنیِ جوان؛ نشسته از چپ: برادر بزرگ‌تر گاوریلو پرنسیپ – وسط: گاوریلو پرنسیپ – برادر کوچک‌تر گاوریلو پرنسیپ

بعد از شروع جنگ در جنوب صربستان بین کشورهای منطقه‌ی بالکان و امپراتوریِ عثمانی در سال‌های ۱۹۱۲ و ۱۹۱۳م که به جنگ‌های اول و دوم بالکان معروف شد، «گاوریلو پرنسیپ» دو بار برای ثبت‌نام در جنگ تلاش کرد که هر دو بار به دلیل قد و قامت کوتاه و ضعیف‌بودنش مورد قبول ارتش قرار نگرفت. او که تحقیر شده‌بود، دوباره مشغول ادامه‌ی تحصیل در بلگراد شد و بعد از تحصیل به بوسنی برگشت، ولی دائماً به فکر انجام کاری بزرگ بود تا شجاعت و شهامت خود را نشان دهد، تا این‌که اوایل سال ۱۹۱۴م، دوستش روزنامه‌ای را به او نشان می‌دهد که در آن، خبر سفر «آرشیدوک فرانتس فردیناند» ولیعهد اتریش به بوسنی چاپ شده‌بود و قرار بود که ولیعهد در این سفر در ماه ژوئن در سارایوو از ارتش دیدن کند. «گاوریلو پرنسیپ» که چندماه فرصت داشت، برای به‌دست‌آوردن اسلحه و آموزش‌دیدن به همراه چند تَن از دوستان دوباره به صربستان رفت و این مرتبه به عضویت «گروه بلک‌هَند» یا «دست سیاهِ» صربستان درآمد. گروه «دست سیاه» در واقع یک انجمن مخفی بود که هدفش آزادسازیِ اسلاوهای جنوبی از زیر سلطه‌ی امپراتوریِ اتریش/مجارستان و امپراتوریِ عثمانی بود. این گروه اقداماتی مانند ترتیب و اعزام تروریست‌ها به قسمت‌های مختلف اروپا را انجام می‌داد. «گاوریلو» و دوستانش بعد از آموزش‌دیدن از سوی گروه «دست سیاه»، پنج تپانچه‌ی نیمه‌خودکار، شش نارنجک و چندین کپسول سیانور دریافت کردند. آن‌ها در تاریخ ۲۸ مِی به‌صورت جدا جدا، صربستان را به مقصد سارایوو در بوسنی تَرک کردند.

گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
تیم ترور سه‌نفره از چپ: تریفکو گرابژ – میلان سیگانوویچ – پرینسیپ در پارک کالمگدان، مِی ۱۹۱۴م

یک‌ماه بعد؛ یعنی ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴م، «آرشیدوک فرانتس فردیناند» به همراه همسرش «سوفی» وارد سارایوو شدند. ولیعهد و همسرش سوار بر خودرویی بودند که سقف آن باز بود تا بتوانند برای مردم دست تکان دهند. در این زمان، «گاوریلو پرنسیپ» و پنج هم‌دستش در طول مسیر، در قسمت‌های مختلف بین مردم، منتظر رسیدن آن‌ها (ولیعهد و همراهان‌شان) بودند. ساعت ۱۰ صبح کاروان خودروها به اولین‌نفری که منتظر بود رسید، ولی نفری اول ترسید و اجازه داد تا خودروها عبور کنند. نفر دوم که جوانی ۱۹ ساله بود، یک نارنجک دستی به سمت خودروی «آرشیدوک فرانتس فردیناند» پرتاب کرد، ولی راننده با دیدن آن، سرعت خود را زیاد کرد و چون این نارنجک ۱۰ ثانیه تأخیر داشت، زیر خودروی چهارم منفجر شد و دو نفر از سرنشینان آن را به‌شدت مجروح کرد. بعد از این تلاش نافرجام، ضارب دستگیر و کاروان به سرعت از محل حادثه دور شد و «گاوریلو پرنسیپ» و سه‌نفر باقی‌مانده به دلیل سرعت بالای کاروان، نتوانستند کاری صورت دهند.

گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
آرشیدوک فرانتس فردیناند به همراه همسرش سوفی (دوشس هوهنبرگ) و سه فرزندشان، از سمت چپ: شاهزاده ارنست فون هوهنبرگ – پرنسس سوفی – ماکسیمیلیان (دوک هوهنبرگ)، ۱۹۱۰م

«آرشیدوک فرانتس فردیناند» طبق برنامه، سخنرانیِ خود را انجام داد، اما بعد از سخنرانی تصمیم گرفت که از قربانیان حمله با نارنجک در بیمارستان دیدن کند! راننده‌ی آن‌ها از مرکز شهر و مسیر اصلی به سمت بیمارستان به‌راه افتاد. بین راه، ژنرال «اسکار پوتیورک» که ولیعهد و همسرش را همراهی می‌کرد، به دلیل شلوغیِ مسیر نظر خود را تغییر داد و به راننده گفت که دُور بزند و از سمت اسکله به سمت بیمارستان برود! راننده دقیقاً جلوی مغازه‌ای ترمز کرد و خواست تغییر مسیر بدهد که «گاوریلو پرنسیپ» بعد از ترور ناموفق خود، در همان مغازه در حال خرید ساندویچ بود! در این لحظه، چون خودروهای دیگر پشت خودروی ولیعهد بودند، ترافیک ایجاد شد و «گاوریلو» که در خواب هم چنین فرصتی را نمی‌دید، به سمت خودروی ولیعهد رفت و با تپانچه‌ی نیمه‌خودکار، دو بار به داخل آن شلیک کرد؛ یک گلوله به گردن «آرشیدوک فرانتس فردیناند» و یک گلوله نیز به شکم همسرش برخورد کرد، اما قبل از این‌که بتواند خودکشی کند، محافظان او را دستگیر کردند. ولیعهد و همسرش بعد از رسیدن به بیمارستان فوت کردند. در ادامه، هر شش‌نفری که نقشه‌ی ترور داشتند، دستگیر شدند و در دادگاه مورد محاکمه قرار گرفتند؛ همه‌ی آن‌ها به‌جز یک‌نفر، کم‌تر از ۲۰ سال داشتند. مجرم اصلی (گاوریلو پرنسیپ) هم که فقط ۱۹ سال داشت، با حکم قتل و خیانت بزرگ محکوم شد و حداکثر مجازات برای افراد زیر ۲۰ سال را دریافت کرد؛ یعنی ۲۰ سال زندان.

گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
لحظاتی قبل از ترور آرشیدوک، ولیعهد اتریش و همسرش در سفر به شهر سارایوو، ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
نقاشیِ صحنه‌ی ترور

بعد از قتل ولیعهد اتریش و همسرش، دولت اتریش، صربستان را متهم به این ترور کرد و از مقامات صربستان خواست تا در کنار نمایندگان اتریش، تحقیقات خود را آغاز کنند و بازپرسی‌های مورد نظر را انجام دهند. دولت صربستان درخواست بازپرسی از «گاوریلو پرنسیپ» و دوستانش و محاکمه‌ی آن‌ها را پذیرفت، ولی حضور نمایندگان اتریش برای تحقیقات گسترده در کشورشان را نپذیرفت؛ به همین دلیل امپراتوریِ اتریش/مجارستان به صربستان اعلان جنگ کرد و روسیه نیز با حمایت صربستان وارد ماجرا شد. در نتیجه؛ آلمان هم با حمایت از اتریش، به روسیه و فرانسه اعلان جنگ کرد و بلافاصله نیروهای خود را راهیِ بلژیک نمود. این اقدام آلمان به معنای حمله به یک کشور بی‌طرف ارزیابی شد و در پیِ آن، انگلیس نیز وارد جنگ با آلمان و متحدانش شد. به این ترتیب، رسماً جنگ جهانی اول شروع شد؛ جنگی که یکی از بزرگ‌ترین پیامدهای آن، شکل‌گیریِ جنگ جهانی دوم بود که در پیِ این دو جنگ، چندین میلیون نفر کشته، زخمی، آواره و مفقود شدند.

گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
دستگیری و انتقال ضارب آرشیدوک فرانتس فردیناند، وارث تاج‌و‌تخت اتریش و مجارستان به اداره پلیس . ۲۸ ژوئن ۱۹۱۴م

در دوران جنگ جهانی اول «گاوریلو پرنسیپ» در یک قلعه‌ی نظامی و در یک سلول انفرادی به دیوار زنجیر شده‌بود و در آن شرایط سخت از بیماریِ سل نیز رنج می‌برد؛ این بیماری آن‌قدر پیشرفت کرد تا مجبور شدند که دست راست او را قطع کنند. «گاوریلو» حتی یک‌بار خود را با حوله حلق‌آویز کرد که البته موفق به کشتن خود نشد. او چندین‌بار با روان‌پزشک ارتش ملاقات کرد؛ در این دیدارها، «گاوریلو» جنگ را از عواقب ترور خود نمی‌دانست و مدام تکرار می‌کرد که جنگ جهانی بدون توجه به عمل او نیز حتماً اتفاق می‌افتاد و او نمی‌توانست خود را مسئول این فاجعه‌ی بزرگ بداند. در نهایت «گاوریلو» در تاریخ ۲۸ آوریل ۱۹۱۸م؛ یعنی سه‌سال و ۱۰ ماه بعد از ترور، در زندان درگذشت. جسد او شبانه و به‌صورت مخفیانه به خاک سپرده‌شد تا مزارش محلی برای ستایش وی از طرف ناسیونالیست‌های صرب تبدیل نشود، اما یکی از سربازها که از محل دفن خبر داشت، سال ۱۹۲۰م جای آن را به طرفدارانش نشان داد، آن‌ها نیز بعد از نبش قبر، استخوان‌های «گاوریلو» را به سارایوو منتقل کردند و زیر یک کلیسا به خاک سپردند!

گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
پرنسیپ، نشسته (وسط)، ردیف اول، در طول محاکمه

از زمان مرگ «گاوریلو پرنسیپ» تا به امروز، محل دفن، خانه و حتی مکان‌های یادبودی که مردم برای او در سارایوو ساخته بودند، با هر تغییر قدرت و سیاست، دچار تحول و دگرگونی شده‌است. در زمان وجود کشور یوگسلاوی، «گاوریلو پرنسیپ» یک قهرمان ملی برای این کشور محسوب می‌شد. در جنگ جهانی دوم، آلمان‌های نازی او را یک تروریست می‌دانستند و تمام یادبودهای وی را نابود کردند، اما دوباره با قدرت‌گرفتن حزب کمونیست، او مورد ستایش قرار گرفت و بعد از فروپاشیِ این حزب، باز هم این ماجرا برعکس شد! امروزه هم اختلاف نظرهای شدیدی در مورد «گاوریلو پرنسیپ» وجود دارد؛ در بین برخی از صرب‌های بوسنی، از او به‌عنوان یک قهرمان وطن‌پرست یاد می‌شود، اما در بین دیگر اقشار جامعه، آن را یک تروریست می‌دانند که باعث شده بزرگ‌ترین جنگ‌های تاریخ بشریت شکل بگیرند. نظر شما چیست…؟! در ادامه، تصاویری مربوط به این پُست از جنگ جهانی اول را مشاهده می‌کنید.

گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
اسلحه‌ی براونینگ پرینسیپ (یکی از برادران) که به‌عنوان مدرک در طول دادگاه ارائه شد.
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سلول پرنسیپ در قلعه‌ی ترزین
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
محلی با پلاک که امروزه محل ترور را نشان می‌دهد.
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
کلیسای قهرمانان ویدوودان در قبرستان فرشتگان مقدس در خارج از شهر سارایوو؛ جایی‌که پرنسیپ در سال ۱۹۲۰م همراه با هم‌دستانش دفن شد.
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
یونیفرم خون‌آلود آرشیدوک فرانتس فردیناند
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
اتومبیل فایتون که در آن آرشیدوک فرانتس فردیناند و همسرش ترور شدند. اکنون در موزه‌ی تاریخ نظامیِ ویَن به نمایش گذاشته شده‌است.
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
پل لاتین در نزدیکیِ محل ترور
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سربازان پیاده‌نظام استرالیا در حال عبور از مسیر گل‌آلود، در نزدیکیِ هوگ در بلژیک، ۲۹ اکتبر ۱۹۱۷م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
مراسم درگذشت ادوارد هفتم یا آلبرت ادوارد، پادشاه بریتانیای کبیر، ایرلند و مستعمرات بریتانیا و امپراتور هندوستان در سال ۱۹۱۰م. در این تصویر تَنی چند از شاهان و شاهزادگانی که چهار سال بعد در جنگ جهانی اول در مقابل هم قرار می‌گیرند دیده می‌شود. از چپ به راست: پادشاه هاکون هفتم نروژ – تزار فردیناند از بلغارستان – پادشاه مانوئل دوم از پرتغال – قیصر ویلهلم دوم از امپراتوریِ آلمان – پادشاه جورج من از یونان – پادشاه آلبرت من از بلژیک. نشسته از چپ به راست: پادشاه آلفونسو سیزدهم از اسپانیا – امپراتور جرج پنجم از انگلستان – پادشاه فردریک هشتم دانمارک
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
چند روز پس از ترور شاهزاده‌ی اتریش، پیاده‌نظام گارد پروس در حال تَرک برلین به سمت خط مقدم جبهه؛ در این تاریخ دولت اتریش به صربستان و آلمان هم به حمایت از اتریش، به روسیه و فرانسه اعلان جنگ داد و به بلژیک حمله کرد. در این تصویر دختران و زنان با دسته‌های گل سربازان را بدرقه می‌کنند، ۲۸ جولای ۱۹۱۴م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سربازان بلژیکی در بولونیِ فرانسه؛ در سوم آگوست ۱۹۱۴م دولت آلمان از بلژیک درخواست کرد تا نیروهای جنگیِ خود را علیه فرانسه از این کشور عبور دهد، ولی دولت بلژیک این تقاضا را رَد کرد. بنابراین نیروهای آلمان از مرزهای بلژیک عبور کرده و وارد این کشور شدند.
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
کشیش فرانسوی، هواپیمای نظامی را برای موفقیت دعا می‌کند، سال ۱۹۱۵م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سرباز بلژیکی در کنار مسلسل آماده‌ی شلیک؛ در شروع جنگ آلمان‌ها به سرعت پیشروی کردند و در ابتدا لوکزامبورگ را اشغال کرده و در ادامه قسمتی از ارتش روسیه که در حدود ۹۰ هزار تَن را شامل می‌شد، اسیر نمودند. همچنین آن‌ها تا سپتامبر خود را به ۷۰ کیلومتریِ پاریس رساندند.
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
جشن کریسمس در جبهه‌ی آلمان، دسامبر ۱۹۱۴م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
جسد سرباز اتریشی بر روی زمین، سال ۱۹۱۵م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سربازان اتریش/مجارستان در حال اعدام جمعیِ غیر نظامیان صرب؛ نزدیک به یک‌میلیون صرب در جریان جنگ جهانی کشته شدند، سال ۱۹۱۵م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
ناوگان ژاپن در سواحل چین؛ ژاپن در آگوست ۱۹۱۴م به منافع آلمان در اقیانوس آرام حمله کرد.
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
پرواز هواپیماهای اولیه‌ی مورد استفاده در جنگ بر فراز مناطق عملیاتی
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
آموزش استفاده از ماسک ضد شیمیایی به سربازان هندی؛ در ۲۲ آوریل ۱۹۱۵م در جبهه‌ی غربی، آلمان‌ها برای اولین‌بار از سلاح شیمیایی استفاده کردند. این سلاح یک گاز کلر بود و بسیاری از سربازان فرانسوی از پا درآمدند.
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
تخلیه‌ی اسب و تجهیزات برای سربازان اتریش/مجارستان در ترکیه
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
ورود ناوگان جنگیِ فرانسه به تنگه‌ی داردانل؛ در ۱۹ فوریه‌ی ۱۹۱۵م، ناوگان دریاییِ مشترک انگلستان و فرانسه در داردانل برای شش‌ماه، نبرد سختی با نیروهای عثمانیِ مستقر در دو سوی تنگه انجام دادند که در نهایت با مقاومت سخت عثمانی وادار به عقب‌نشینی شدند.
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سربازان انگلیسی سوار بر موتور در داردانل، سال ۱۹۱۵م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
استفاده از سگ‌ها با یونیفرم نظامی در ارتش آلمان، سال ۱۹۱۵م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
تخلیه‌ی سلاح‌ها با قدرت تخریب ۱۵ یاردی در جبهه‌ی غرب
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
استفاده از موتورسیکلت در جبهه‌ی نبرد فرانسه
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
بمباران مواضع آلمان توسط توپخانه‌ی ارتش بریتانیا
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
جبهه‌ی نبرد سربازان ارتش بریتانیا علیه آلمان
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سرباز آمریکایی در حال پُرکردن موشک‌انداز؛ ایالات متحده‌ی آمریکا با اتریش/مجارستان وارد جنگ شد، چهارم مارس ۱۹۱۸م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سرباز آلمانی در حال پرتاب نارنجک دستی به سمت دشمن
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سربازان فرانسوی در کنار رودخانه‌ی اوآز در فرانسه، ژوئن ۱۹۱۸م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
تمرین سربازان آلمانی با پرتاب‌کننده‌ی آتش، چهارم آوریل ۱۹۱۷م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سرباز فرانسوی در جبهه، نزدیک رودخانه‌ی اوآز، سال ۱۹۱۷م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
عبور خودروهای زرهیِ بریتانیا از کنار اجساد سربازان آلمانی
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
تانک آلمانی در حال عبور از منطقه‌ی روستایی در رنس، سال ۱۹۱۸م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
سربازان عثمانی در حال دیدبانی و آماده‌شدن برای دفاع در مرز غزه و سینا، سال ۱۹۱۷م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
عکسی رنگی از سربازان متفقین در جبهه‌ی غرب
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
محافظت سواره‌نظام آلمانی از خود و اسب‌هایش در مقابل حمله‌ی شیمیایی، سال ۱۹۱۸م
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
فرار سربازان آلمانی از حمله‌ی شیمیایی در فلاندر، بلژیک
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
امدادرسانی به سربازان آلمانی که مورد حمله‌ی شیمیایی قرار گرفتند.
گاوریلو پرنسیپ، جنگ جهانی اول
ورود قوای بریتانیا به لیل در فرانسه پس از چهار سال اشغال توسط قوای آلمان؛ در ماه آگوست سال ۱۹۱۸م آلمان تقاضای صلح کرد و در۲۲ اکتبر سال ۱۹۱۸م، رسماً جنگ جهانی اول با شکست آلمان پایان یافت و ویلهلم دوم امپراتور آلمان به هلند متواری شد.

نگارش و گردآوری؛ قجرتایم

4.3/5 - (51 امتیاز)
Share on telegram
Share on email
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on google

2 پاسخ

    1. سپاس از شما گرامی، جرج پنجم است که به اشتباه جرج هفتم نوشته شده‌بود و با کمک شما اصلاح شد، زنده باشید و سلامت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.