جنگ تریاک؛ کوتاه از پیمان نانجینگ و تاریخ تریاک! + تصاویر

در این پُست به‌صورت کوتاه به جنگ تریاک (جنگ اول) بین انگلستان و چین می‌پردازیم؛ سپس پیمان نانجینگ و نتایج آن را شرح می‌دهیم، اما در ادامه با تاریخ تریاک آشنا خواهیم شد؛ از چگونگیِ پیدایش و کشت آن، تا استفاده‌های پزشکی و البته معایب این ماده‌ی مخدر که کم‌کم به ایران نیز راه پیدا کرد.
جنگ تریاک

در تاریخ ۲۹ آگوست ۱۸۴۲م جنگ اول چین و انگلستان معروف به «جنگ تریاک» با امضای «پیمان نانجینگ» پایان یافت. این جنگ به پیروزیِ انگلستان و ازدست‌رفتن هنگ‌کنگ چین و بازشدن درهای چین به روی بازرگانان انگلیسی انجامید؛ طبق این پیمان، دولت چین پذیرفت که بنادر چین (از کانتون تا شانگهای) به‌روی کشتی‌‎های قدرت‌های بزرگ باز باشد و تعرفه‌های گمرکیِ تجار انگلیسی نیز ثابت بماند، همچنین انگلیسی‌ها از حق محاکمه‌ی کنسولی برخوردار باشند و دولت چین هم بابت غرامت جنگ، ۲۱ میلیون اونس نقره به دولت انگلستان بدهد! این قرارداد در عرشه‌ی ناو انگلیسیِ «کورن والیس» در آب‌های نانجینگ امضاء شد. انگلستان سال‌ها بود که تریاکِ محصولِ هند را به چین صادر می‌کرد و چینی‌ها نیز با مصرف این تریاک ارزان، معتاد شده‌بودند؛ در نتیجه، چین در اواخر دهه‌ی ۱۸۳۰م واردات تریاک توسط تاجران انگلیسی از هند در مقابل چای چین را به دلیل افزایش اعتیاد مردم به تریاک و در نتیجه‌ی افزایش واردات آن و کاهش ذخایر نقره‌ی این کشور، ممنوع اعلام کرد. این امر بهانه‌ی جنگی شد که مورخان بر آن نام «جنگ اول تریاک» نهاده‌اند و به «پیمان نانجینگ» ختم شد.

جنگ تریاک
بدون شرح!

این‌طور که پیداست، نخستین مرتبه در تاریخ، اول مصریان باستان و سپس ساکنان آسیای صغیر و آن‌گاه یونانیان و بعد از آن‌ها رومیان با این ماده (بوته‌ی تریاک و شیره‌ی آن) آشنا شدند. «بقراط» که آن را «Opium» می‌نامید، برای درمان بیماری‌ها آن را تجویز می‌کرد. در کتابخانه‌ی «آجر نبشته»ی «آشوربانی‌پال» (۲۷۰۰ سال پیش) از آن به‌عنوان داروی مسکن نام برده شده‌است. «اسکندر مقدونی» آن را با خود از یونان به ایران آورد تا در صورت بیمارشدن سربازانش به آن‌ها بخوراند و سپس آن را در شرق افغانستان (آن‌زمان آریانا) کِشت کرد. مسلمین که در گسترش آن در آسیای جنوبی سهیم هستند، آن را داروی رفع سردرد می‌پنداشتند.

شاید این پست هم برای شما جالب باشد:  پروین سلیمانی؛ کوتاه از روزگار تلخ و زندگانیِ خانم چنگالی! + مصاحبه و تصاویر
جنگ تریاک
از راست: بقراط – آشوربانی‌پال – اسکندر مقدونی

همچنین «زکریای رازی» نخستین شیمی‌دانی بود که خواص شیمیاییِ تریاک را شناخت و آن را «افیون» (Afiyun) خواند. سپس «ابن سینا» در آزمایشگاه خود در اصفهان روی این ماده تجربه‌ی فراوانی کسب کرد و به اعتیادآوربودن آن پی برد و توصیه کرد که فقط برای تسکین درد، درمان اسهال و اسهال خونی و چشم‌درد به طور موقت و مقطوع از آن استفاده شود. احتمالاً از همین‌زمان این ماده «تریاک» خوانده شده‌است. مغول‌ها و تیموریان اولین قومی بودند که از تریاک به‌عنوان ماده‌‌ی مخدر استفاده کردند؛ استفاده از تریاک به‌عنوان ماده‌ی مخدر از قرن ۱۶م به تدریج معمول شد. انگلیسی‌ها پس از تصرف هند و دست‌یافتن به مزارع خشخاش این کشور، به تجارت تریاک به کشورهای دیگر، مخصوصاً چین دست زدند که به دو جنگ معروف به تریاک در قرن ۱۹م انجامید. احتمالاً تشویق ایرانیان به مصرف (کشیدن) تریاک نیز مربوط به همین دوره است. در ادامه تصاویری مربوط به جنگ تریاک (جنگ اول) و پیمان نانجینگ را مشاهده می‌کنید.

جنگ تریاک
از راست: زکریای رازی – ابن سینا
جنگ تریاک
رویاروییِ کشتی‌ها در جنگ تریاک (جنگ اول)
پیمان نانجینگ
امضای پیمان نانجینگ در کشتی اچ‌ام‌اس کورنوالیس
پیمان نانجینگ
امضای پیمان نانجینگ در کشتی اچ‌ام‌اس کورنوالیس
پیمان نانجینگ
صفحات چینی و انگلیسی از پیمان نانجینگ

نگارش و گردآوری؛ قجرتایم

5/5 - (1 امتیاز)
Share on telegram
Share on email
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on google

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.